SANAYİ ÜRETİM ENDEKSİ

Verilere bakmadan önce, ekonomik anlamda “sanayi Üretim Endeksi’nin” tam olarak ne ifade ettiğine bakılması gerekmektedir.

Sanayi Üretim Endeksi nedir?

Uluslararası platformlarda takip edilmesi gereken önemli verilerden biri olan üretimin, ana kollarından birisi de sanayi üretimidir. Sanayinin bütün kollarının üretim sınıflarına göre, ağırlıklandırılmasından oluşturulmuş bir endeks aracılığı ile ifade edilen sanayi üretimi, GSMH içinde de önemli bir paya sahiptir.

Temel sanayi mallarının üretim düzeyleri tek tek incelendiğinde, sanayideki üretim trendine dair yeterli bilgi alınması mümkün olmamaktadır. Bunun nedeni; bir mal grubundaki üretim artarken, aynı zamanda bir diğerinde gerilemenin yaşanabilmesidir. Bu sakıncayı önlemek amacıyla, Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) ve Merkez Bankası tarafından borsa endeksine benzer bir endeks olan sanayi üretim endeksi hesaplanmaktadır.

 

Sanayi Üretim Endeksi Nasıl Hesaplanır?

 

Sanayi Üretim Endeksi’nin içindeki ağırlıklar, her ülkenin kendi koşulları içerisinde oluşturulur.

Türkiye’de bu endeksi oluşturan üç ana sektör ve payları:

[ İmalat Sanayi (%86.9), Elektrik Üretimi (%8.2) ve Madencilik Sektörü (%4.9)] şeklindedir.

Aylık ve 3 aylık olarak hesaplanır, sonuçta ise, yıllık ortalama çıkarılır.

 

2015 YORUMU

  • Sanayi üretiminin aylık verilerine bakıldığında ilk 9 ayda ciddi bir durgunluk görülüyor. Daralma yılı olarak da kabul edilebilir. İhracat 2015’te azaldı.
  • Sanayi üretimi, üretim yapılamadığından değil, talep olmadığından artmıyor.

Talep olduğunda mevcut kapasite kullanılmaktadır. Yeni yatırımlar yapılmaktadır.

  • Talep; (1) İç talep, (2) İhracattır.
  • İhracat talebi de durakladı.
  • İç talep ise 3 nedenden daraldı:

Terör, siyasi tartışmalar, gelecek hakkındaki belirsizlik endişe yarattı. Parası olan bu kaygılar nedeniyle elde tutmayı tercih etti. Sıcak para piyasadan tamamen çekildi.

  • Borçlanma: borçlanacaklar sonuna kadar borçlandı. Daha fazla borçlanılamıyor. Firmalar küçülmemek için akıllı yatırım ve kendilerine olan borçların tedariki yolunu seçtiler.

Bu durumda iç talep canlanmadıkça sanayi üretimi artamayacak.

2016 yılına bu güçlüklerle başladık. Sıkıntılı bir yıl olması olası.

 

 

EKONOMİK VERİLER

2014

2015

2016 (beklenen)

2017 (beklenen)

Cari Açık

45,8 milyar $

32,2 milyar $

 

 

GSYH (Cari fiyatlarla)

800 milyar $

722 milyar $

736 milyar $

 

GSYH Büyüme Beklentisi

% 2.9

% 3.4

% 4.5

% 3.9

Kişi Başı GSYH

10,390 $

9,286 $

9,364 $

 

TÜFE

% 8.17

% 8.81

% 8.78

 

İşsizlik

% 9.9

% 10.3

% 11.2

 

Toplam İhracat (FOB)

158 milyar $

144 milyar $

 

 

Makine ihracatı

14,7 milyar $

11,8 milyar $

 

 

Toplam İthalat (FOB)

232,5 milyar $

207,2 milyar $

 

 

Makine ithalatı

24 milyar $

22,9 milyar $

 

 

Kaynak 1 - TUİK, Hazine, TCMB, IMF


 

2011 – 2015 DÖNEMİ VERİLERİ – SANAYİ ÜRETİM ENDEKSİ (Toplam Sanayi Sektörü)

YIL

Ocak

Şubat

Mart

Nisan

Mayıs

Haziran

Temmuz

Ağustos

Eylül

Ekim

Kasım

Aralık

Ort.

2011

19,8

14,4

11,4

9,6

8,7

9,6

8,9

7,7

7,9

10,8

7

3,3

9,6

2012

0,7

2,2

3,7

4,8

5,8

2,1

3,3

0,8

4

0,9

2,9

-0,9

2,5

2013

2

4,6

2,2

2,7

0,2

5

3,9

0,7

6,5

1,5

4,7

7

3,4

2014

7,1

4,6

4,2

4,6

3,5

1,4

3,6

5,2

2,2

2,4

0,7

2,6

3,6

2015

-2,2

1,7

4,7

3,8

2,4

5,5

0,3

7,2

2,8

4,6

3,5

4,5

3,2

Kaynak 2- TÜİK verileri


 

2007 – 2015 YILLARINDA AYLIK DURUM – KAPASİTE KULLANIM ORANI

YIL

Ocak

Şubat

Mart

Nisan

Mayıs

Haziran

Temmuz

Ağustos

Eylül

Ekim

Kasım

Aralık

2007

77,9

77,3

80,3

80,5

80,8

81,7

82

79,6

80,8

81,6

80,8

79,2

2008

77,9

78

76,9

78,6

79,2

80,3

79,8

80

77,3

75,8

71,8

64,9

2009

61,6

60,9

58,7

59,7

64

67,5

67,9

68,9

68

68,2

69,8

67,7

2010

68,6

67,8

67,3

72,7

73,3

73,3

74,4

73

73,5

75,3

75,9

75,6

2011

74,6

73

73,2

74,9

75,2

76,7

75,4

76,1

76,2

77

76,9

75,5

2012

74,7

72,9

73,1

74,7

74,7

74,6

74,8

74,3

74

74,9

74

73,6

2013

72,4

72,2

72,7

73,6

74,8

75,3

75,5

75,5

75,4

76,4

75,6

76

2014

73,9

73,3

73,1

74,4

74,4

75,3

74,9

74,7

74,4

74,9

74,5

74,6

2015

73,7

72,8

72,4

74,1

74,9

75,1

75,9

74,8

75,9

75,5

75,9

5,8

*TUİK verileri

 

İLK 9 AYLIK TAKIM TEZGAHI DIŞ TİCARET VERİLERİ

 

2011

2012

2013

2014

2015 tah.

İhracat ($)

284.112.145

312.220.596

330.754.699

331.929.494

332.432.870

Değişim

 

9,90%

5,90%

0,40%

0,20%

9/12 Ay

67,70%

67,10%

67%

72,50%

72%

İthalat ($)

794.760.552

882.129.726

813.021.605

802.283.327

734.040.319

Değişim

 

11%

-7,80%

-1,30%

-8,50%

9/12 Ay

71,50%

72,20%

73,70%

71,40%

72%

*TUİK


 

TAKIM TEZGÂHLARI SEKTÖRÜ VERİLERİ

 

2012

2013

2014

2015 tah.

İMALAT

 

 

 

 

   Talaşlı Tezgah ($)

180.090.000

259.329.600

225.286.163

239.883.919

   Şekillendirme Tzg. ($)

514.840.000

532.859.400

531.159.127

470.442.726

Toplam İmalat ($)

694.930.000

792.189.000

756.445.290

710.326.645

Değişim %

5

14

-4,5

-5,7

 

 

 

 

 

İHRACAT

 

 

 

 

   Talaşlı Tezgah ($)

148.367.782

174.250.337

144.183.144

155.924.547

   Şekillendirme Tzg. ($)

316.695.691

319.351.743

313.383.885

305.787.772

Toplam İhracat ($)

465.063.473

493.602.080

457.567.029

461.712.319

Değişim %

10,9

6,14

-7,3

0,91

 

 

 

 

 

İTHALAT

 

 

 

 

   Talaşlı Tezgah ($)

841.263.201

789.688.005

830.350.794

763.876.901

   Şekillendirme Tzg. ($)

379.966.307

314.097.451

293.178.882

255.623.542

Toplam İthalat

1.221.229.508

1.103.785.456

1.123.529.676

1.019.500.443

Değişim %

9,86

-9,62

1,79

-9,26

 

 

 

 

 

TÜKETİM ($)

1.451.096.035

1.402.372.376

1.422.407.937

1.268.114.769

Değişim %

7,2

-3,4

1,4

-10,85

*TUİK